| GALERIA | W czwartek 18 stycznia 2018 roku mieli swoje spotkanie sprawozdawcze członkowie Światowego Związku Żołnierzy AK Koła Rejonowego w  Stary  Zamościu.

Po powitaniu przybyłych członków, oraz gości sprawozdanie z działalności Koła złożył Prezes Kazimierz Niedziela. Koło liczy w chwili obecnej 4 członków zwyczajnych z uprawnieniami, 21 członków zwyczajnych bez uprawnień i 9 członków podopiecznych.

Następnie głos zabrał Poseł na Sejm RP i równocześnie Prezes ŚZŻ AK Okręg Zamość Sławomir Zawiślak.

Podziękował członkom Związku ze Starego Zamościa za bardzo aktywny udział w uroczystościach patriotycznych jak też religijnych organizowanych przez Związek na terenie całego okręgu.

Opowiedział także o najważniejszych działaniach jakie podejmował Związek w 2017 roku i jakie zamierza podjąć  w roku bieżącym.

Trwa akcja propagująca film „Wszystko dla Polski. Powstanie zamojskie 1942-1944”, został on przetłumaczony na kilka języków. Będzie on dodatkiem do czasopisma „Kombatant”

Na 12 lutego 2018 roku w Klubie Garnizonowym w Zamościu przewidziana jest premiera filmu dokumentalnego o Józefie Śmiechu ps. „Ciąg”

Związek stawia sobie za cel co roku nagrywać filmy przypominające bohaterów, żołnierzy Armii Krajowej.

W roku ubiegłym rozpoczęły się prace remontowe w Muzeum Historycznym Inspektoratu Zamojskiego AK im. Stanisława Prusa „Adama” w Bondyrzu. Zgromadzone są tam liczne i cenne eksponaty związane z historią AK w naszym regionie. Związek chce to muzeum zrobić na wzór muzeum powstania warszawskiego, w tym celu złożył wniosek o dofinansowanie.

P roku ubiegłym powstała także nowoczesna strona internetowa Związku, na której oprócz aktualności znajduje się ok. 50 filmów dokumentalnych.

ŚZŻ AK Okręg Zamość objął patronat nad uroczystościami odbywającymi się w co roku Komarowie „Komarów 1920” a także zorganizował pięć koncertów  w wykonaniu Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

Drugą część spotkania rozpoczął od modlitwy proboszcz parafii Stary Zamość ks. Mirosław Sawka. Następnie były życzenia i łamanie się opłatkiem i poczęstunek.

Fot. i oprac. Elżbieta Czarny

| GALERIA | Gminny Ośrodek Kultury w Starym Zamościu od wielu lat jest organizatorem koncertu kolęd i pastorałek. Tegoroczne XIV śpiewanie odbyło się w środę 17 stycznia 2018 roku pod hasłem „Bóg się rodzi”

Wzorem lat ubiegłych Koncert adresowany był do dzieci, młodzieży jak i też dorosłych. Każdy z wykonawców zaprezentował się w dwóch utworach.

Celem koncertu jest utrzymanie i pielęgnowanie tradycji związanych ze świętami Bożego Narodzenia, jak również poznawanie nieznanych i zapomnianych polskich kolęd i pastorałek.

W koncercie wzięło udział 8 zespołów i 5 solistek.          

Zespoły które wystąpiły w koncercie : Odział Przedszkolny 0 b przygotowany przez Agnieszkę Bida,Grupa z  przedszkola  Mądre Sowy” przygotowana przez Katarzynę Olech, grupa przedszkolaków „Krasnoludki” pod kierunkiem Elżbiety Mazurek, klasa I a przygotowana przez Teresę Szałata, klasa II przygotowana przez Barbarę Sobczuk, klasa III b przygotowana przez Marię Dorosz, oraz zespoły śpiewacze „Canto” i „Udryczanki” przygotowane przez Bartłomieja Gałusa, oraz solistki: Julia Rogoża, przygotowana przez Agnieszkę Bida, Natalia Oryszczak i Julia Mazurek, Natalia Bełkot, Joanna Paruch przygotowane przez Annę Chabros.

Wszyscy wykonawcy od organizatora otrzymali pamiątkowe dyplomy i nagrody rzeczowe, zaś przygotowujący ich nauczyciele podziękowania.

Koncert zakończył gościnny występ Katarzyny Gałus i Cezarego Bojarkowskiego, którym akompaniował Bartłomiej Gałus.

Fot. i oprac. Elżbieta Czarny

| GALERIA | 11 stycznia 2018 roku w Gimnazjum w Starym Zamościu odbyło się spotkanie z współautorką wystawy pt. „Sonderlaboratorium SS Zamojszczyzna „pierwszy obszar osiedleńczy w generalnym Gubernatorstwie” panią Agnieszka Jaczyńską.

Uczniowie gimnazjum mogli obejrzeć tą wystawę, oraz wysłuchać prelekcji na temat wysiedleń na Zamojszczyźnie.

Wystawa została przygotowana przez IPN w Lublinie z myślą o przypomnieniu tematu wysiedleń. Jej zadaniem jest ukazanie szczególnego charakteru wydarzeń na Zamojszczyźnie, oraz umiejscowienie ich w szerszym kontekście historycznym.

Zawiera ona materiały ikonograficzne pozyskane w archiwach, muzeach, oraz od osób prywatnych. Autorki wystawy Agnieszka Jaczyńska i Magdalena Śladecka korzystały także z relacji osób, które były uczestnikami tych wydarzeń, między innymi ze wspomnień Zygmunta Klukowskiego.

Oprócz wystawy uczniowie obejrzeli w czasie prelekcji prezentację multimedialną.

Pani Agnieszka opowiadała o tamtych jakże tragicznych wydarzeniach, które dotknęły także naszą gminę. Niemcy bowiem rozpoczynając akcję wysiedleń rozpoczęli ją w tzw. wysiedleniu sondażowym w lipcu 1941 roku od Huszczki Małej (wieś znajdowała się w gm. Stary Zamość), Bortatycz i Wysokiego. Około dwóch tysięcy mieszkańców po pobycie w tzw. „Kawalerze” zostało przesiedlonych do powiatu hrubieszowskiego, bez możliwości powrotu.

27 listopada 1942 roku ruszyła już właściwa machina Akcion Zamość i rozpoczęła się od wsi Skierbieszów, następnego dnia 28 na 29 listopada wysiedlono Udrycze.

Wysiedloną wieś Niemcy otaczali szczelnym kordonem, mieszkańców wypędzali z domów na plac, tam wstępnie segregowano na tych co zostaną wywiezieni  do obozu przejściowego w Zamościu lub Zwierzyńcu i na tych co zostaną aby pracować w gospodarstwach u osadników z Besarabii i Ukrainy tzw. „czarnych”. Nazwa pochodzi od noszonych przez nich uniformów w kolorze czarnym. Podczas całej akcji zdołano osiedlić ok. 12 tys. kolonistów niemieckich.

Wysiedleniom towarzyszyły pacyfikacje. Pierwszą spacyfikowana przez Niemców wsią był Kitów, gdzie zamordowano  180 mieszkańców. W naszej gminie w styczniu 1943 roku  spacyfikowano wieś Wierzba, rozstrzelano wtedy 31 mieszkańców.

Po przywiezieniu do obozu przejściowego następował podział. Zdrowych i silnych wywożono do Niemiec na przymusowe roboty. Trafiło tam 34  tysiące mieszkańców Zamojszczyzny.

Najmłodszy przymusowy robotnik liczył 10 lat.

Dzieci odbierano matkom. Te wieku od 6 miesiąca życia do 6 roku życia z nordyckim wyglądem przeznaczano do adopcji w Niemczech, starsze przeznaczano do ośrodków Lebensbornu.

Pozostałe dzieci i osoby starsze trafiały bądź do obozów koncentracyjnych (ok. 3 tys. do Auschwitz, przeżyło 260 osób) ok. 6 tys. trafiło do tzw. wsi rentowych w dystrykcie warszawskim.

Wysiedlenia były zaczątkiem oporu zbrojnego przeciwko okupantowi na Zamojszczyźnie zorganizowanego przez Polskie Państwo Podziemne. Powstają oddziały partyzanckie AK i BCh. Organizowane są akcje zbrojne, które mają zastopować akcje wysiedleńczą, oraz akcje odwetowe na osadnikach. Dlatego też Niemcy po sierpniu 1943 roku nie kontynuują akcji wysiedleńczych.

Polakom udaje się nawet wykraść i skopiować mapę z zaznaczonymi miejscowościami do wysiedlenia.

Niestety nie znano terminów wysiedleń, ale w ten sposób udaje się ostrzec ludność o mających nastąpić wysiedleniach. Tak np. było w naszej gminie w miejscowości Stary Zamość, gdzie mieszkańcy zdołali się wcześniej ewakuować.

Akcja na Zamojszczyźnie objęła wysiedleniem 110 tys. ludności, w tym 30 tys, dzieci.

10 tys. dzieci nie przeżyło.

Na wystawie możemy znaleźć także materiały o pomocy jaką ludność niosła  dla mieszkańców Zamojszczyzny. A także o powojennych losach oprawców, którzy byli sądzeni w Norymberdze.

Fot. i oprac. Elżbieta Czarny

2018 01 12 oplatek kgeir 6089 | GALERIA | W piątek 12 stycznia 2018 roku w gościnnym progach GOK Stary Zamość spotkali się członkowie Koła Gminnego Związku Emerytów I Rencistów w Starym Zamościu, by podzielić się opłatkiem i złożyć sobie nawzajem świąteczne życzenia.

Spotkanie opłatkowe było okazją do przeżywania wyjątkowego nastroju Świąt Bożego Narodzenia. Wspólne śpiewano kolędy przy suto zastawionym stole.

Tradycyjnie w spotkaniu uczestniczyli Wójt Gminy Stary Zamość Waldemar Raczyński i Przewodniczący Rady Wiesław Biały.

Fot. i oprac. Elżbieta Czarny